Những ngày cuối cùng của "nút thắt" Quốc lộ 13 và nhịp đập của một cuộc đại phẫu đô thị

Qua khung ngắm của chiếc máy ảnh, Quốc lộ 13 đoạn qua cửa ngõ Đông Bắc Thành phố Hồ Chí Minh hiện lên ngột ngạt và chật vật. Đứng trên vỉa hè đầy khói bụi, tôi chớp lấy khoảnh khắc một chiếc xe container khổng lồ đang phải nhích từng chút một bên cạnh hàng ngàn chiếc xe máy của người dân lao động. Hiện trạng mặt đường rộng trung bình 18m, mỗi hướng 3 làn xe đã biến nơi đây thành một "nút thắt cổ chai" trầm trọng, nơi tai nạn, ùn tắc và ô nhiễm trở thành những khung hình quen thuộc hằng ngày.

​

Nhưng hôm nay, ống kính của tôi không chỉ hướng về sự ách tắc, mà tập trung vào những mảng tường gạch đang vỡ vụn và những mái tôn đang được tháo dỡ. Dịch chuyển góc máy về khu vực phường Hiệp Bình – một đơn vị hành chính vừa được hợp nhất để tạo sự thống nhất trong khâu chỉ huy – tôi ghi lại được nhịp đập hối hả của chiến dịch "30 ngày đêm" vận động giao mặt bằng.

​Trong những bức ảnh của tôi, không khó để bắt gặp cảnh tượng người dân đang chủ động tháo dỡ nhà cửa, dọn dẹp tài sản nhường đất cho dự án. Sự xáo trộn vật lý này đang tạo ra một "hiệu ứng domino" lan truyền trên toàn tuyến, đập tan những sự chần chừ cuối cùng của một vài hộ dân còn bám trụ.

​Hạ chiếc máy ảnh xuống, tôi nhắm mắt và tưởng tượng về những bản vẽ quy hoạch sẽ thay thế hiện trạng ngổn ngang này. Theo các tài liệu kỹ thuật, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, kéo dài hơn 6 km từ cầu Bình Triệu đến ranh cầu Vĩnh Bình. mặt đường rộng trung bình 18m, mỗi hướng 3 làn xe trong những bức ảnh hiện tại sẽ được "đại phẫu" để vươn mình thành một đại lộ bề thế với mặt cắt ngang 60 mét, trải rộng từ 10 đến 14 làn xe.

Điểm nhấn thị giác mạnh mẽ nhất mà tôi háo hức chờ đợi được chụp trong tương lai chính là hệ thống cầu cạn dài từ 3,2 km đến 3,55 km. Sự phân tầng cao độ này sẽ tách biệt hoàn toàn luồng xe container hạng nặng chạy tốc độ cao trên không trung, trả lại không gian mặt đất an toàn cho cộng đồng địa phương và các hoạt động thương mại dịch vụ. Những khung cảnh cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ, mái che tạm bợ bám lề đường đầy khói bụi sẽ vĩnh viễn lùi vào dĩ vãng, nhường chỗ cho các tòa nhà văn phòng và trung tâm dịch vụ hiện đại.

Cuộc đua với thời gian đang hiển hiện trong từng tiếng máy xúc. Thành phố đã đặt ra mốc thời gian không thể thỏa hiệp: toàn bộ mặt bằng phải được bàn giao sạch sẽ trước ngày 31 tháng 7 năm 2026. Kỷ luật tiến độ cứng rắn được áp dụng để ngay khi giải phóng xong mặt bằng, dự án sẽ có đầy đủ tính pháp lý nhằm khởi công vào đầu năm 2027.

Chỉ hai năm nữa thôi, vào năm 2028, trục đại lộ này dự kiến sẽ chính thức khánh thành, kết nối hoàn hảo với tuyến Vành đai 3 để luân chuyển dòng hàng hóa khổng lồ của toàn vùng Đông Nam Bộ. Tôi chắc chắn sẽ quay lại đây, đứng đúng tại vị trí này để bấm máy. Bức ảnh của năm 2028 sẽ không còn sự chật chội, mà sẽ là khung hình của tốc độ, của sự kết nối đa tầng và của một sức sống đô thị đã hoàn toàn được cởi trói.