Bến Nhà Rồng "Thay Áo Mới" Sau 3 Tháng: Tăng Tốc Hình Thành Hành Lang Đô Thị Ven Sông Sài Gòn

Là một người làm nghề kỹ thuật hạ tầng và gắn bó nhiều năm với từng cây cầu, con đường tại TP.HCM, những ngày này nếu có dịp chạy xe qua đường Đoàn Văn Bơ hay đứng từ phía cầu Khánh Hội nhìn sang, bạn sẽ cảm nhận rất rõ một nhịp thở khác lạ tại khu vực Bến Nhà Rồng - Cảng Khánh Hội.

​Tròn 3 tháng kể từ ngày bắt tay vào chỉnh trang, cải tạo Bảo tàng Hồ Chí Minh (chi nhánh TP.HCM), đại công trường nơi đây đang thay đổi từng ngày. Nhưng với góc nhìn của dân cầu đường, câu chuyện không chỉ dừng lại ở một công trình di tích khoác lên mình tấm áo mới, mà là phát pháo lệnh mở đường cho một chiến lược tái cấu trúc hạ tầng ven sông mang tính lịch sử.

Quyết định bước ngoặt: Trả lại mặt tiền sông nước cho cộng đồng

Nhiều anh em trong giới quy hoạch và xây dựng chắc vẫn còn nhớ, khu đất vàng Cảng Khánh Hội từng được phê duyệt chủ trương xây dựng khu phức hợp cao tầng với hơn 3.100 căn hộ. Khi đó, tỷ lệ đất dành cho công viên cây xanh chỉ vỏn vẹn hơn 4%. Hãy thử hình dung nếu hàng nghìn căn hộ mọc lên, áp lực đè nặng lên mạng lưới giao thông vốn đã nghẽn cứng của Quận 4 sẽ khủng khiếp đến mức nào.

Việc lãnh đạo thành phố quyết định dừng dự án thương mại cao tầng để chuyển đổi toàn bộ 73,3 ha thành Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Cây xanh Bến Bạch Đằng (tổng mức đầu tư theo hình thức PPP-BT khoảng 29.317 tỷ đồng) thực sự là một cú "bẻ lái" mang tầm nhìn thế kỷ. Cơ cấu 60% cây xanh - mặt nước, 20% công trình công cộng và 20% cho cảng hành khách quốc tế không chỉ tăng mảng xanh lên gấp 15 lần mà còn tạo điều kiện tiên quyết để định hình lại toàn bộ hệ thống giao thông kỹ thuật khu vực bờ Tây.

​Đột phá từ thực địa: Giải bài toán "thắt cổ chai" cửa ngõ phía Nam

Dưới lăng kính của người làm công trình, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực này nhiều năm qua nằm ở trục xương sống Nguyễn Tất Thành và các nút giao xung đột liên tục. Tuy nhiên, trong quy hoạch tổng thể đồng bộ cùng dự án công viên, hàng loạt giải pháp công trình mang tính căn cơ đã được vạch ra:

​Mở rộng trục huyết mạch Nguyễn Tất Thành lên 8 - 10 làn xe: Trục đường vốn chật hẹp, thường xuyên ùn tắc nghiêm trọng nối Quận 7 và khu Nam về trung tâm Quận 1 sẽ được mở rộng lộ giới thông thoáng về phía cảng.

​Nút giao khác mức tại Hoàng Diệu: Việc xây dựng hầm chui Hoàng Diệu giúp triệt tiêu hoàn toàn xung đột rẽ trái và nhập làn, phân tách dòng phương tiện lưu thông thẳng với các dòng rẽ ven sông.

​Thay thế cây cầu 120 năm tuổi Tân Thuận 1 & nâng cấp Cầu Tân Thuận 2: Cầu Tân Thuận 1 (được xây dựng từ năm 1905) hiện đã xuống cấp nghiêm trọng và phải hạn chế tải trọng xe. Dự án sẽ phá dỡ để xây mới hoàn toàn cầu bê tông cốt thép hiện đại quy mô 6 làn xe, đồng thời mở rộng cầu Tân Thuận 2 lên 8 làn xe.

Hạ tầng ngầm và cầu bộ hành biểu tượng: Dọc theo Bến Bạch Đằng, trục đường Tôn Đức Thắng sẽ được ngầm hóa một phần kết hợp xây dựng bãi đỗ xe ngầm và trung tâm thương mại ngầm, trả lại toàn bộ mặt bằng cảnh quan phía trên cho người đi bộ. Một cây cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn mang hình tượng "mũi thuyền vươn ra biển" sẽ nối liền mạch Bến Bạch Đằng sang Bến Nhà Rồng.

​Tiến độ khẩn trương tại công trường 1,4 ha

Quan sát thực tế tại Dự án thành phần 1 (cải tạo Bảo tàng Hồ Chí Minh quy mô 1,4 ha), không khí thi công đang diễn ra vô cùng khẩn trương. Hàng loạt máy móc cơ giới cùng lực lượng kỹ sư, công nhân đang tăng ca liên tục để chỉnh trang khối nhà Rồng, nâng cấp hệ thống sân đường nội bộ, hoàn thiện cảnh quan công viên và khu neo đậu tàu nhằm phấn đấu về đích trước ngày 2-9.

Đây là tiền đề trực tiếp để triển khai các phân kỳ tiếp theo của chuỗi công viên "9 chương - 9 dòng nước" và phục dựng nguyên bản con tàu lịch sử Amiral Latouche-Tréville.

​Lời kết của người làm cầu đường

Hạ tầng giao thông không đơn thuần là những khối bê tông hay mét vuông nhựa đường; hạ tầng chính là bộ khung xương nâng đỡ toàn bộ đời sống kinh tế, văn hóa và xã hội của một đô thị.

Nhìn sự chuyển mình từng ngày tại Bến Nhà Rồng sau 3 tháng thi công, chúng ta có quyền tin tưởng rằng: Khi những điểm nghẽn giao thông tại trục Nguyễn Tất Thành, cầu Tân Thuận được tháo gỡ, và khi cầu Thủ Thiêm 4 hơn 5.000 tỷ đồng chuẩn bị thành hình, bờ Tây sông Sài Gòn sẽ thực sự trở thành một hành lang kinh tế - văn hóa - du lịch sông nước đẳng cấp, xứng tầm với vị thế đầu tàu của TP.HCM.

Bài viết thể hiện quan điểm kỹ thuật và góc nhìn cá nhân của tác giả trên diễn đàn Cầu Đường Việt Nam.